Вершы беларускіх паэтаў

Нацыянальны паэтычны партал

Вашыя сябры тут!

Апошнiя водгукi

Участник конкурса «Интернет-премия» ТИБО-2010

Раiм наведаць


Каб дадаць спасылку
на Ваш сайт, пiшыце ў
зваротную сувязь

Наш банэр

vershy.ru - Вершы беларускiх паэтаў

Код банэра

Лічыльнікі

Анатоль Дэбіш

Сярэдняя: 2 (4 галасоў)

У змрочным скляпенні, да зданяў падобны
Сядзіць анямелы, гаротны народ,
He бачыць ён сонца, бо зыркія промні
Яго не краналі каторы ўжо год.

Уночы і ўранні, у свята і будзень
Адно толькі знае ён: есці і піць.
Былі гэта колісь магутныя людзі,
Ды вораг аднойчы прыйшоў, каб забіць.

I ўпалі яны перад ім на калені,
Апошнія дзеці магутнай зямлі, —
Спужаліся бітвы і ў змрочным скляпенні,
Дзе холад і цемра, прытулак знайшлі.

Пазбыліся ласкі, вясны і кахання,
I вершаў, і волі, і мовы сваёй.
I памяць згубілі: ні людзі, ні здані, —
Бы цені блукаюць яны пад зямлёй.

Па лёхах брыдуць чарадою бясконцай
I жудасным крыкам пужаюць людзей.
Ды выйсця не знойдуць да волі і сонца —
Каторы ўжо год і каторы ўжо дзень...

...Ды сонца заззяла, і рухнулі сховы...
I зноў, нібы дзесяць ці сотні гадоў, —
Яны прад усімі схілялі галовы,
Як статак пужлівых, сляпых пацукоў.



Сярэдняя: 1.8 (4 галасоў)

Зімовы дзень. Скупою меркай
Жыццё адлічвае хвіліны.
Глядзіцца ў цьмянае люстэрка
Замерзлай лужы — куст шыпшыны.

А свет такі надзіва белы,
Бы чысціня адна на свеце.
Самотна дрэмле сад згалелы,
На плот паклаўшы рукі-вецце.

Іду. I ў цішы крок нямее.
Чуцён скрып снегу пад нагамі.
Цалуе рукі, твар — завея,
Чароўнай ласкай, дзівам-снамі.



Сярэдняя: 2 (3 галасоў)
                1. Аблога

Ноч халодная... Крыкі і крокі,
Хтось нябачны стаіць за акном,
Нехта змрочны, чужы і высокі
Аж да рання вартуе мой дом.

У пакоі — адзін я. Лагодна
Ззяе ветах на небе... Маўчу...
I, прамоклы, худы і галодны,
Безупынку за госцем сачу.

Хвілі часу — бы вострыя спіцы.
Жахам ноч маё поўніць жыццё,
I нябачная воку ігліца.
Упіваецца ў сэрца маё.

              2. Уцёкі

Я, знямоглы, паўзу праз туман
Да святочнай айчыннай дубровы.
I струменіцца кроў з маіх ран
На імхі і на дол вечаровы.

Жаўрукі не пяюць нада мной.
Толькі мне паміраць яшчэ рана.
Я стаміўся жыць праўдай чужой
Пад уладай забойцы-тырана.

Ды бліжэй да мяне ўсё тыран,
Чую подых яго нада мною.
Я, знямоглы, паўзу праз туман...
Дзень гарачы сплывае крывёю.

                         3. Пакаранне

Смерці выбраннік, ляжу я на пласе самотны,
Молячы Бога, каб даў мне цярпенне і сілы
Цвёрда ступіць у хаўрусную цемру магілы,
Жахі і роспач змагчы ў гэты час мой смяротны.

Дзень адплываў, дзень агнём дагараў
                                                           незваротны.
 
Чуліся гукі трубы, пахавальныя спевы
Хору дзяўчат маладых... Вецер прагна разносіў
Спеў іх дзівосны па вулках... I гордая восень
Вецце зрывала, у злосці ламаючы дрэвы.

Чуліся крыкі пракляцця, надзеі і гневу.

Даў бы хто крыж — цалаваў бы за маці і веру.
Ды не пачуюць. I кроў на зямлі запяклася...
He, не мая, а чужая. Уявіў я сякеру,
Што ў гэты міг над маёй галавой узнялася.

Я не адзін, нас мільёны ляжала на пласе.

Млосна зрабілася. Вусны мае задрыжалі.
«Гэта — усё...» Мітусіліся роспачна мроі...
З жаху прачнуўся я, кінуўшы коўдру і шалі
Прэч ад сябе... Гэта ж я ахвярую сабою.

Светла і ціха было ў халодным пакоі.

Я падышоў да акна... Залацілася восень.
У хованкі дзеці ў парку забаўна гулялі.
Дзед мой прыпомніўся мне...
Каляндарны лісток... 38 —
Год ракавы... Мы вяртання так доўга чакалі.
У трыццаць восьмым — яго расстралялі.
...........................................................
Смерці выбраннік, ляжаў на смяротнай я шалі.

                    4. Нявінныя целы

У нетрах, між карэнняў траў і дрэў,
Застыў дзявочы смех, жаночы спеў.
Замест вачэй глядзяць на свет вачніцы,
Ды ім не свецяць зоркі-вечарніцы.

Над імі ноч і цёмны бор шуміць,
I птушкі сон іх песнямі люляюць.
А стрэлы і сягоння не змаўкаюць,
I вусны неба прамаўляюць: «ЖЫЦЬ...»

            5. Вяртанне

Тупат ног і шэпт літанняў...
Спалатнелы бачу твар. 
To — вяртаюцца з выгнання
Душы мёртвыя ахвяр.

Рукі скуты ланцугамі,
Джаляць ногі кайданы.
Спарахнелымі рукамі
Сонца кратаюць яны...

I гучыць у наваколлі
Іхні шэпт, нібы набат:
«Дайце сонца! Дайце волі!
Нам абрыдзеў бразгат крат!.. »

                                 6. Суд

...I калі раскапаюць травою зарослыя ямы —
Выйдуць змрочныя здані да сонца з халоднай
                                                                          зямлі.
Загалосяць яны, зазвіняць на ўвесь свет
                                                                кайданамі
I папросяць у Бога, каб катаў на суд прывялі.

Сотні, тысячы сотняў, мільёны нявінных ахвяраў,
Што здабычаю сталі знявагі і дзікай маны...
I збялеюць у катаў і ў служак іх сытыя твары,
I папросяць збавення і літасці ў Бога яны.

Ды адкажа ім Бог: «...Не суддзя вам...
                                               Вось вашыя суддзі.
Ім ваш лёс вырашаць, ім — над вамі чыніць
                                                         свой прысуд...»
Нехта крыкне з натоўпу: «Даруйце ім,
                                                      добрыя людзі!..»
...I даруе, усё ім даруе падмануты люд.


Пералік аўтараў