|
|
Апошнія вершы
На ўсіх шляхах у свеце веды,
Не сакрэт, як іх знайсці:
Натхненне, мара, мэта, кеды,
Ехаць, плыць, ляцець, ісці...
Не за плячыма — груз сумненняў,
А толькі вецер і спакой.
Сярод імпэтаў і імкненняў
Проста быць самім сабой.
Шукаць ні славы, ні багацця,
А той нябачны небасхіл,
Дзе кожны крок — нібыта шчасце,
Дзе кожны подых — прыліў сіл.
І хай мазолі, пыл і стома —
Дарога лечыць ад ілжы.
Няхай яшчэ , амаль што век
Жыве душа твая
Няхай жа будзе сонца , свет
Што грэе всех штодня
Няхай хутчэй прыйдзе вясна
Якой патрэбна быць
Няхай вам будзе не да сна
Калі патрэбна жыць
Няхай , забыўшы жа ўсе
Турбуючае вас
Пачнеце хутка-шпарка
Жыць момантам за раз
Няхай яшчэ , амаль што век
Жыве душа твая
Няхай жа будзе сонца , свет
Што грэе всех штодня
Няхай хутчэй прыйдзе вясна
Якой патрэбна быць
Няхай вам будзе не да сна
Калі патрэбна жыць
Няхай , забыўшы жа ўсе
Турбуючае вас
Пачнеце хутка-шпарка
Жыць момантам за раз
Я вандраваў па родным краю
Шукаў чагосьці там свае.
Але Тарас сябру параіў,
Ну, то бок, гэта пра мяне,
“Знайшоў, - казаў ён, - сцежку недзе
Што на Парнас прыведзе нас!”
Ад навіны дыхнуў я ледзьве.
“Эх, пойдзем, браце мой, Тарас!”
Я абярнуўся толькі-толькі,
А ён апрануты ўжо.
“Сустрэнуць, браце, нас там воўкі,
Так што рыхтуйся!” “Ды няўжо?”
Кажу. Вой, як гэта занесла
Я пачынаю раніцу з усмешкі –
Хай усміхнецца неба мне ў адказ.
Увесь свет - такі чароўны і бязмежны...
Мне ўсміхнецца ў жыцці яшчэ не раз.
Я пачынаю раніцу з натхнення
З дзівосных словаў вечнай цішыні.
З аковаў сну нялёгкага збавення,
З глыточку непаўторнай цеплыні.
Я пачынаю раніцу з малітвы,
З анеламі гаворку я вяду.
Лаўлю ледзь чутныя нябачаныя рытмы
І п'ю чысцюткую крынічную ваду.
– Ты вершы пішаш?
– Я малюся Слову...
Як найгалоўнейшай святыні на Зямлі,
Рыхтуючы нязломную аснову
Жыццю свайму... Нябесы мне далі
Магчымасць выказаць усё і распавесці
Пра таямніцы юнае душы.
Аб чым яна спявае напрадвесні?
Аб чым спяваюць раніцай дажджы ?
Аб чым шапоча лісце над ракою,
Аб чым грыміць знаёмы майскі гром?
Анёл кіруе зноў маёй рукою
І шэпча казкі навальнічным днём.
Я сонца ў косы заплятаю,
Я сэрца аддаю вятрам.
З усёй удзячнасцю прымаю
Усё, што свету перадам.
Я ад дажджоў бяру слязінкі
Для ціхай ранішняй тугі.
Малюю яркія карцінкі
З вячэрняй тонкае смугі.
Я летнім ранкам у нябёсаў
Дзівосны колер папрашу.
Пра дзіўны падарунак лёсу
Амаль нікому не скажу.
У зор начных бяру натхненне
І Веры мяккае святло.
Маё другое адраджэнне,
Што крылы мяккія дало.
Яна ніколі не пісала вершаў,
Мастачкаю таксама не была.
Але світанне сустракала першай,
Размову з летнім сонейкам вяла.
Яна ніколі вершаў не пісала
І не натхняла аўтараў карцін.
Нібы малітву ўночы паўтарала:
“ Сярод усіх патрэбен ты адзін”
І да яго, да хлопца, як да Бога,
Звяталася з бясконцаю мальбой:
“Дазволь прайсці з табой адной дарогай,
Дай дыхаць у жыцці адным табой.
Намалюю неба фарбай ярка -сіняй,
Намалюю сонца ярка-залатой.
З роднае крыніцы зноў пазычу сілы,
Горад расфарбую ўсмешкаю сваёй.
Намалюю лета колерам чырвоным,
Колерам сунічным расфарбую свет.
Запяюць званочкі ледзь заўважным звонам,
Застракоча конік у ранішняй траве.
Колерам зялёным красавік малюю,
З кветак яркіх -яркіх веснавы дыван.
(Водарам дзівосным усю зямлю чаруюць....)
Я зорам чытаю вершы
Так, я зорам чытаю вершы.
Так, дажджам я пішу куплеты.
Так пішу, каб у словах першых
Распускаліся мар букеты,
Расцвіталі сады надзеяў,
Патаемных маіх жаданняў...
Усяго, што ў душы навеяў
Цёплы вецер сустрэч, растанняў.
Так, каб верылі кожнай кропцы,
Кожнай косцы давалі веру.
Бо ў іх, быццам промень сонца,
Цёплы промень майго даверу.
І натхнення майго адбітак,
Я прабачэння не прашу
За тое,што жыву на свеце.
Як дзіўны скарб, у душы нашу
Я мару, што мне сонцам свеціць.
За тое, што смяюся я,
Я не прашу мяне прабачыць...
З нябёсаў зорачка мая
Са мной удвух смяецца,плача.
За тое, што ў душы маёй
Гарыць маленечкі агеньчык,
Трымае цеплыню ў ёй
І раны ледзь заўважна лечыць.
За тое, што маёй рукой
Анёл з-за воблакаў кіруе,
Жыццёвы шлях выводзіць мой,
Гэтых крылаў ніхто не зламае,
Яны вытрымаць змогуць усё.
Я з вялікай падзякай прымаю
Усё,што дадзена Музай маёй.
Гэтых крылаў ніхто не падпаліць...
Яны выжывуць, нават у агні.
Буду вечна зямлю сваю славіць
Тою мовай, што продкі далі.
Тою мовай, якую з дзяцінства
Сагравала на вуснах сваіх.
дайце ж мне, бы вадой, наталіцца
Родны верш прачытаўшы ўслых.
Тою мовай, якую калісьці
Пісар я фараона
Што застаўся жывы
Падчас жахаў праклёна,
Нечаканай бяды.
Гарады і краіны
Падалі па чарзе
Засталіся руіны
Ды сляды на вадзе.
Адкуль вецер жарстокі
Тых ваяраў пагнаў?
Дзе іх першыя докі?
Хто Радзіму іх скраў?
Таму іх не чакалі
Хетты ў царстве сваім -
Здані з мора напалі.
“Гэй, ратуйце! Гарым!”
Слава дзе Вавілона?
Царства знеслі ў труху.
Попел Іерыхона
Разняслі па вятру.
Ён беларускі, наш Ван Гог
Фарбаў паэт, шмат бачыць мог
Іншапланетных каласоў
І надзвычайных тых лясоў
Ў малюнках гэта перадаў.
Куды ён толькі не лятаў!
Юпітэр, Месяц, Марс… Яго
Ўсюды чакалі, як святло.
А праз малюнкі дзіўны спеў
Салодкіх песень зіхацеў.
Але чамусці ўсё яго
Да дому цягнула. Чаго?
Ці дзіваком не быў ў вачах
Яго сучаснікаў? Ці жах,
Ці нешта іншае было
Для іх Язэпа палатно.
Збажжына спявае
На шырокім полі,
Хваляю гуляе
Ў залатым раздоллі.
Толькі сонца яснае
Шчэ пячэ да стомы,
За далёкай хмаркаю
Гром не страшна стогне.
Аграном калгасны
Зерне правярае,
Колас першакласны
Ў полі даспявае.
І камбайны скора
Днём і ноччу ціхай
Па жытнёвым моры
Пойдуць шумна, ліха.
Разам яны - і у сцюжу, і ў спёку
Бачна хлапцоў гэтых жвавых здалёку
Б’юцца, рагочуць - заўсёды іх двое
А народ кажа - абое рабое!
Што буры ім, што лавіна жывая
Рух, неспакой - вось іх доля ліхая
Цяжка было часам. Але. Затое
Барды пяюць ім - абое рабое!
Хто дыяманты скраў з Лувру, скажыце?
Сфінкс, што з Егіпту - цяпер ў Маларыце
Злодзеяў шукаюць ўсім Інтэрполам,
А яны вунь дзе - абое рабое...
Памяці Мікіты Мелказёрава.
Дзядзька з лысай галавою!
Паспрачаўся б я з табою,
Ды з Абрамавых гасцёў
Не напішаш ты лістоў.
Вырас на тваёй газеце –
Так, яе чыталі дзеці:
Твае тэксты пра футбол
Нам былі што прамідол.
Дзядзька з лысай галавою!
Ты вучыў нас сваім словам.
Я заўжды сцяміць не мог,
Як гуляў ты ім, бы Бог
Дзядзька з лысай галавою!
Вабіў кожнага сабою.
Ад таго як на мяду
Падзей, што не было ніколі
Распавядзе люстэрка мне.
Як ад адчаю і ад болю
Ляцеў на Марс хлапчына, дзе
Жылі раней там марсіяне -
Гармонія пасярод іх.
Але няўрымслівых зямлянаў
Хвароб разбіў хтосьці келіх
З імі на белым касмалёце.
Марс змоўк, месца яго заняў
Ў навенькім светлым пераплёце
Зямлі далёкай філіял -
Ўсё так як там, ўсё нам знаёма.
Гады ідуць, мінае час.
І паланез, як аксіёма
Будзь менш прыгожай, менш жаданай,
каб здольны быў цябе адчуць.
Спакуса мне перашкаджае
табе ў вочы зазірнуць.
Аддай крыху каму заўгодна
недасягальнай глыбіні.
Тваё цяпло неверагодна,
ярчэй за сонца ў вышыні.
Сябры п’янеюць і змяняюць знешнасць.
Жыццё дарослых — небяспечны свет.
Адбіткі пальцаў у ружовай тэчцы,
У шафе за кашулямі шкілет.
Губляю сувязь: свой, чужы — на дотык.
Гучыць з экрана біёнічны смех.
Дарэмна я чакаю водгук.
Усіх цікавіць штучны інтэлект.
Загнаны ў кут, стаю, глытаю думкі.
Вышэй, чым трэба, нестабільны пульс.
Прайшлі нібы прыціркі і саступкі.
Мамін рыдыкуль
Сярод раскіданага
Мамін рыдыкуль
Сярод раскіданага хламу
Знайшла я модны рыдыкуль.
Успомніла адразу маму
Часцей ля печы ці каструль.
У вёсцы мода на практычнасць-
Без ботаў гумавых ніяк.
Пад парасонам рамантычнасць
Найбольш для модніц і стыляг.
Пыліліся ў шафе рэчы,
Ад іх таўсцела антрэсоль.
"Няхай на святы ці сустрэчы..",
Ды ела ўсё паціху моль.
Усё — ёсць яд.
Усё — ёсць лекі.
Пот — як медаль
на іх целах.
Яны бягуць,
у лёгкіх — вецер.
Я п’ю нектар
з правінцыі Шампань.
Мае глыткі —
іх кіламетры.
У кожнага
асобны марафон.
Але мы дыхаем
аднолькавым паветрам,
і ўсе мы бачым —
што няроўны гарызонт.
Жанчына стварыла мужчыну.
Мужчына збудаваў дом.
На сценах вісяць карціны.
Пад вокнамі высіцца клён.
Цікаюць рытмам халодным
хвіліны ў смузе дня.
Паўзуць у вышыню бетоны.
Цісне тугая пятля.
Знік дом чарапах балотных.
Зноў плоская стала зямля.
У скрыні на сёмым паверсе
вячэрае моўчкі сям’я.
Камп'ютэр стаіць на вялікім стале
І свеціць блакітным дысплеем,
Як летняе неба ў пяшчотным святле,
І лічбамі-зоркамі сее.
Задачы рашаюцца розныя ім:
Як лепей пракласці дарогу
Праз дзікія горы ля самых цяснін,
Ці лезці праз воблакі ў гору.
Як лепей машыну зрабіць, каб яна
Была эканомнай,прыгожай,
Каб хуткасць і сіла ў звязцы была
Ў вялікім тваім падарожжы.
Ці як збудаваць шматпаверхавы дом,
Я зноў з табою,мілы Сочы,
І сэрца радасна пяе.
Хай будуць дні твае і ночы
Цудоўнай казкай для мяне.
Бульвары, вуліцы і паркі
Ў дзіўнай квецені гараць,
І хвалі мора ў дзень не жаркі
Чароўнай музыкай гучаць.
Як струны скрыпкі Страдывары,
Пяе нябачны салавей,
Як над гарамі тыя хмары,
Гуляюць думкі ў галаве.
Як фантастычныя якія
Стаяць палацы на гарах
І мора блёсткі залатыя
Іграюць цудам у вачах.
Чаго яны лезуць
У гэтыя горы?
Няўжо ім там лепей,
Чым тут, каля мора?
-А хто яго знае:
Чаго яны лезуць,
Чаго яны горы
Дарогамі рэжуць.
І я парашыў:
Залезці ў машыну,
Па гэтых дарогах
Памчаць на вяршыню.
У далёкім краі я плыву ў мане,
Пакуль шукаю тут спакою,
Маркота, сум і стома цякуць з мяне
Няспыннаю ракою.
Стаміўся бегучы
І ледзь трымаю лейцы на жыццёвым возе
Але ніяк не патану ў сваёй нязмозе:
Мяне трымае родны журавель.
У тым жураўлі вада блічшыць слязою,
Упарта маніць мае вусны да сябе.
Не раз, знясілены журбою,
Я марыў прытуліцца да яе.
Колькі вядзёр дастаючы расплёскаў,
Нарадзіўся ў мілым краі-
На Палессі,
А яно балоты мае
І ўзлессі
Усё жыццё я вельмі гэтым
Ганаруся:
Нарадзіўся я на мілай,
Добрай Беларусі.
Нарэшце снег заблытаў сцежкі.
I бездань белая вакол.
Жыццё згубiла свае межы,
і аддала зіме кантроль.
Уся прастора — сон глыбокі.
Не чуць нічога ў цішыні.
Схаваліся пад снегам eлкі.
Мігцяць калядныя агні.
У краіне белай зоры ў снезе.
Каштоўны кожны іх прамень.
Яны у самым цёмным лесе
ператвараюць ноч у дзень.
Я не з той нагі сёння ўстаў,
А пасля не ў тое горла выпіў кавы,
Хто ж мне ў гэтым будзе вінаваты?
Ну, вядома, агентура КДБ!
Тая агентура цяпер усюды,
У яе ёсць пашпарт прыкрыцця,
Укаранілася ва ўсе штабы!
Ад яе няма ўжо жыцця.
Агентура размаўляе па-расейску,
Бо ў нас жа гэта маветон,
Білінгвізм? Такога мы не чулі,
Бо ў нас ёсць свой моўны закон.
Агентура выступае супраць санкцый,
З Любові пачынаецца народ
І з песень, што растуць з тае Любові.
Няхай нянавісць – аблятае родны род,
Няхай жыве спагада ў спеўным слове!
Калі абняты болем родны край,
Калі яго нішто суняць не можа –
Спявай!
Не здай сябе нянавісці –
Спявай!!
Спявай!!!
І гэтым, і Любоў – пераможаш.
Дзякуй дужым шурпатым рукам...
Памяці майго таты і яго сяброў-камбайнераў, шафёраў на жніве,
усіх родных мне людзей
з былога калгаса “Беларусь” Ляхавіцкага раёна
(цяпер ААТ “Жарабковічы”) прысвячаю
Дзякуй дужым шурпатым рукам,
Што жытамі прапахлі навекі:
Яны сілу даюць каласам,
Зернем-сонцам спаўняюць засекі.
У маршчынах усе, з мазалямі,
Часта мытыя потам салёнам,
Неба моцна трымаюць над намі,
Паміж быццём і небыццём
Былінкай тонкаю Жыццё.
...Мірыцца трэба на зямлі,
Пакуль мы тут, не адышлі...
20.04.2024
З-пад капытоў вясковых коней
раптоўна ўзняўся да нябёс
і брудна-шэрае сутонне
ў прастору за сабой прынёс.
І вось ужо нахабна пнецца
змяніць Сусвет на свой капыл.
Ды ачмурыць не зможа сэрца -
не бог, ні цар ён. Толькі пыл...
Мне сказалі, што я кэдэбіст,
А я сам не бачыў тое ксівы.
Ды й каму яна патрэбная цяпер?
Проста пажадалі – закляймілі.
Я за маршы на Акрэсціна сядзеў,
Мову родную дару сусвету.
Маю на душы вялікі грэх:
Не галасаваў 9-га за Свету.
Несапраўднымі я выбары лічыў
І не верыў у «Саша 3%»
Кажуць: «Ды ты, братка, лукашыст! Уся краіна тут была за Свету»
Застаешся ў Беларусі – хатаскрайнік,
Я забіты пад Бахмутам,
Які зведаў гару трупаў,
І ва ўсёй гэтай гары
Ляжаць буду да пары.
Я забіты пад Бахмутам,
Не, памёр не ад атруты.
Дзевяць грамаў у галаве
Сталі ядам для мяне.
Прадзед мой бываў пад Ржэвам
І адтуль нашыўку меў.
А пра тую мясарубку
Ад яго пачуў я спеў.
Толькі сам не заспяваю
Сваім праўнукам ужо.
Той свінцу пякельны подых
Пахаваў маё жыццё.
Я не бачыў тое кулі
Мае Капаткевічы
Невядома, куды лёс закіне
І калі я вярнуся дамоў.
Толькі ў сэрцы ніколі не згіне
Да малое радзімы любоў.
Тут дзяцінства маё праляцела
І настала юнацтва пара.
На галінках раса зіхацела,
Ружавела над рэчкай зара.
Тут свяціла мне сонца ў вочы,
Закалыхвалі зоркі мой сон,
Вышывалі зарніцы штоночы
Ад жыццёвых нягодаў заклён.
Тут у вокны да самага ранку
Водгук на працу святара
Марнасць марнасцяў…
Эклезіяст і мара…
Я прагну духоўнай вартасці,
Гэта душэўны шлях хмараў.
Мара ў жыцці, вечныя даброты.
Валадарства нябеснае.
Гэта духоўныя цноты.
Гэта трыванне і жаданне вады прэснай.
Упрыгож сваё жыццё.
Супермаркеты і лісток са спісам рэчаў.
Я маленькае Пана дзіцё,
Бог маё сэрца засведчыў.
Марнасць і хвароба душы.
Фама Аквінскі і радасць.
На прыпынку «Гарадзішча»
ў валошкавай сукенцы
сядзіць пані ў акулярах
і чытае з захапленнем:
«Сэнс жыцця і соус песта».
Хлопчык з надпісам Юрасік (Jurassic)
маму за руку трымае.
У шкле сваё адлюстраванне
з цікавінкай вывучае.
Дзед у плюшавым берэце,
ўжо амаль у іншым свеце,
з асалодай пазяхае:
i нябачнае паветра
ў чорную дзіру трапляе.
Набліжаецца аўтобус…
Калі ты няўпэўнена,
ці робіш правільна.
Не каб зразумець,
а каб супакоіцца.
Хвалю спыні,
сваю разбуральную.
Паслухай, аб чым
ён ціхенька моліцца.
Не дапаможа
размова кранальная -
нашы сусветы
не спалучаюцца.
I справа мая
ўжо неадкладная —
я ўцягнуты ў тое,
што адбываецца.
Не незаконны,
але недазволены.
Літасць сышла
і больш не вяртаецца.
Кожны з нас ведае,
Я прагну дакрануцца думкаю
Да светлых сонцаў душы,
Ля дзвярэй стаю і стукаю.
Хутка пачатак Імшы.
Ты мое сонца туманаў.
Ты мая радасць дня
У часе, дзе няма падману,
Скончана Богам вайна.
Сум адзіноты трывае,
Сум журботны маўчыць.
Ты бачыш зноў брамы раю,
Сэрца маё крычыць.
Дзе ты, самота дыхання?
Дзе ты, канец у начы.
Прагнае думкі чаканне,
Няісны душы спачын.
Я прагну шукаць істотна.
Вось смутак зменіцца на радасць.
На душы Вашыя сыйдзе супакой.
Я веру, што жыццё не марнасць.
Я веру, перамогшы боль..
Вось цішыня і вось гаворка.
Вось дабрыня тваёй рукі.
Мне стала соладка і горка.
Яас пераменлівы такі.
Я веру хутка стане неба,
І зоры ціха замігцяць.
Чырвонай стане з сонца глеба.
Мне думкі чырванню баляць.
Вось смутак зменіцца на радасць.
Вось Ты прыйдзеш да сэрца зноў.
І зараз мы створым вам матэрыял.
Бо вельмі уладна саўпалі
І гэты Вацкыль, і Брытфа сама.
І далей, і дальш пак.
А сайт калі бэндзе вы зашчышчаць?
Ці й замочка ні трэ вжэ?
Ну, дай божа, кап ані цыган
Сюды не уварваўся.
* * *
Палёт у далячынь.
Смага адвечных вышынь.
Дзе Ты, самота лета?
Я сонцам і Богам сагрэта.
Мне холадна быць чалавекам.
Мне млосна быць толькі сабой.
Я прымаю ад нерваў лекі,
Але разумею чужы боль.
Вялікія сумныя вочы.
Гэта ты ў малітве сярод ночы.
Маё сэрца быць з Табою хоча.
Ты дзіўны часу лоўчы.
Мне соладка быць блюзнеркай.
Мне страшна быць без Цябе.
Твой пацалунак з мятнай цукеркай
Гефсіманія – сад аліўны.
Кроплі пота крывавыя.
Мы з Табою быць разам павінны.
Твая кветка жыцця не марная.
Ты паэт у абдоймах сусвету.
Я Твой ціхі журботны анёл.
Тваё Сэрца Галгофай сагрэта.
Твае вочы – зораў лён.
О, каханне маё і нястача.
Я прыношу Табе супакой.
Маё сэрца ад радасці плача.
Зоры ззяюць расою наўкол.
На пялёстках маіх рубіны –
Гэта Кроў Тваіх светлых дум.
Ах, сайт не защищён!
Ах, то да сё в кацов!
А мы вот всэ ж впичом
Шэ кой-кому млынцёв.
** *
Крыж – гэта радасць кахання.
Крыж – гэта шчасце душы.
Крыж – святасць першага сэрца кранання.
Крыж – гэта шчасце святой Імшы.
Крыж – гэта ты ў сутоннях спавітага сонца.
Крыж – гэта я ў нябес сіняве.
Ты вялікі Хрыстос, Божа моцны.
У Табе мая прага вышынь ажыве.
Дзе ты есць? Я шукаю нядолі.
Дзе ты есць? Я шукаю журбу.
Мае сэрца прагу нябесаў спатоліць.
Я шукаю Цябе менавіта таму.
Я шукаю цябе ў мроях жыцця.
Я цябе знайду на поле бою.
Я не жонка табе. Я дзіця.
Мае сэрца бачыць агонь болю.
Самотна плачу ў тваіх абдымках,
О каханне дзевы і маці.
Я жадала мець падтрымку.
Выбач мне, любы браце.
Я шукаю цябе ў малітвах ружанца.
Я шукаю душу і бітву сумлення.
Я трываю і маю шанец
Духоўнага прагнення.
25-годдзю незалежнасці
Беларусі прысвячаецца
У летнім небе зіхацела
Высока зорка-чараўніца.
Ды вестачка да люду ляцела –
Вітайце незалежную сталіцу!
Вітала зорачку дзяўчынка,
Збіраючы рамонкі ў полі.
А звалі яе Купалінка –
Шчаслівую шукала долю.
Ясную зорачку і я вітаю,
Ніколі каб наш род не згінуў,
Квітней, краіна дарагая,
Зямліца беларусаў-ліцвінаў.
Твайго жыцця хай радаводы
|